Ka Epiphany ka dei ka jinglehniam kaba khraw ha ka Balang Katholik, kaba pynkynmaw ïa ka jingpynpaw paidbah jong u Jisu Khrist sha ka pyrthei. Ka kyntien Epiphany ka wan na ka ktien Greek epiphaneia, kaba mut “ka jingpynpaw” ne “ka jingmih paidbah”. Ha kane ka sngi, ka Balang ka rakhe ba u Jisu Um dei tang U Nongpynim jong ki Ju hynrei jong ka pyrthei baroh kawei.
Ka Epiphany kan dei ha ka 4 tarik u Kyllalyngkot 2026, bad ka jingïohi paidbah kaba pawnam tam ha kane ka lehniam ka dei ka jingwan jong ki lai ngut ki riewstad (Magi) ban mane ïa u Jisu, da ka jingshai jong u khlur.
Ka Jingpynpaw Jong u Khrist sha Ki Jaitbynriew Baroh
Ka jingthoh kaba kongsan bha shaphang ka Epiphany ka don ha Kospel katkum u Matheus 2:1–12. Ha kane ka bynta, la batai ba ki riewstad na ka mihngi ki la ïohi ïa u khlur bad ki la wan sha Bethlehem ban wad ia “U Syiem jong ki Ju”.
Ka jingwan jong ki Magi ka don ka jingmut bakhraw:
- Ka pyni ba u Jisu U dei U Syiem bad u Nongpynim jong ki jaitbynriew baroh.
- Ka pyni ba ka jingngeit kam shong tang ha ka jait, ka ri ne ka ktien.
- Ka pyni ba kito kiba wad ïa u Blei da ka dohnud ba shisha kin lap ia U.
U khlur uba ïalam ïa ki Magi u long ka dak jong ka jingshai u Blei kaba ïalam ïa u briew sha ka jingshisha.
U Khlur, Ki Jingai bad Ka Jingmane
Ki Magi ki la wanrah lai tylli ki jingai: ka ksiar, ka jingiwbih (frankincense) bad ka mir (myrrh). Kine ki jingai ki don ka jingmut ba shai:
- Ksiar – ka pyni ba u Jisu u dei U Syiem.
- Jingiwbih – ka pyni ba u Jisu u dei U Blei
- Mir – ka pyni ïa ka jingshitom, jingjynjar bad ka jingïap jong u Jisu.
Kane ka jingmane ka dei ka dak jong ka jingaitilud bad ka jingngeit kaba janai.
Ka Epiphany ha Ka Jingthoh Bakhuid ne Baibl
Ha Shithi sha ki Ephesus 3:5–6, u Paulus apostol u ong ba ka jingthmu jong u Blei ba ki Jentil kin bynta lang ha ka jingkyrmen ka la pynpaw paidbah ha u Khrist. Kane ka don ka jingïadei bad ka jingmut jong ka Epiphany — ka jingpynpaw ba ka jingpynim kam long tang na ka bynta ki Ju hynrei na ka bynta baroh.
Shuh shuh, ha Ka Kitab u Isaia 60:1–6, la ïathuh lypa shaphang ka jingshai kaba yn sa wan sha Jerusalem bad ba ki ri kin wan sha kane ka jingshai, bad kin wanrah ki jingai kum ka ksiar bad ka dhup iwbih. Kane ka jingïathuh lypa ka la pyndep ha ka jingwan jong ki riewstad ne Magi.
Ka Jingmut Jong Ka Jingpynpaw ne Epiphany
Ka Epiphany ka khot ïa ngi ban:
- Long ki nongwad ïa uU Blei kum ki riewstad na ri Mihngi lane ki Magi.
- Bud ïa ka jingshai jong u Blei ha ka jingim.
- Mane ia u Jisu da ka jingngeit bad ka jingaiti.
- Pynpaw ïa u Khrist ha ka jingim paidbah jong ngi.
Kum ki Khristan Katholik, ngim dei ban buhrieh ïa ka jingngeit hynrei ban pynpaw ïa ka ha ka jingim jong ngi, ha ka kam, ha ïing bad ha ka imlang sahlang.
Ka Epiphany ha Ka Jingim Khristan Mynta
Mynta, ka Epiphany ka kyntu ïa ngi ban long ka jingshai ïa kiwei, kumba u Khrist U long ka jingshai ïa ka pyrthei. Ha Kospel katkum u Ïoannis 8:12, U Jisu U ong, “Nga long ka jingshai jong ka pyrthei”. Lada ngi bud ïa U, ngi ruh ngi dei ban pynpaw ïa kane ka jingshai lyngba ka jingieid, ka jingshisha bad ka jingshakri.
Ka Epiphany kam dei tang ka jingïathuhkhana shaphang ki riewsatd ne ki Magi, hynrei ka dei ka khubor kaba im ba u Khrist U la pynpaw ïalade sha ka pyrthei baroh kawei. Ka Balang Katholik ka khot ïa ngi ban long ki sakhi jong kane ka jingshai bad ban ïalam ïa kiwei sha u Jisu.
To ngin duwai ba ka jingshai jong ka Epiphany kan ïalam ïa ngi ha man la ka sngi jong ka jingim jong ngi, ba ngin long ki nongmane, ki nongwad bad ki nongpynpaw ïa u Khrist ha kane ka pyrthei.
