Ha kine ki sngi ba mynta, ka pyrthei ka la kylla
sted bha namar ka jingkiew shaphrang jong ka technology. Ka WhatsApp, Facebook,
Instagram, bad kiwei de ki social media platform ki la long ki bynta ba
kongsan ha ka jingim jong ki briew. Da kine ki lad, ngi lah ban ïakren, ïasam
jingtip, ai khublei bad pynpaw ïa ki jingjia jong ka jingim man la ka sngi.
Hynrei, wat hapdeng jong ki jingmyntoi kiba bun, ka don ruh ka jingeh kaba bun
ki briew kim da shimkhia. Ka jingpyndonkam bakla ïa ka Social Media ka la sdang
ban ktah jur ïa ka jingim mynsiem bad ïa ka jingïadei jong ngi bad U Blei.
Ka
Jingduwai Kam Dei Ban Long Tang Ka Post
Ha kine ki por, bunsien ngi ïohi ba ki briew ki ju
buh ha ki WhatsApp Status lane ha Facebook kumne, "Nga duwai ïa phi ba
phin shait phin khlaiñ." lane "Nga duwai ba phin jop ïa ka
thong" bad kumta ter ter. Hynrei ka jingkylli kaba kongsan ka long, Hato
ngi la duwai shisha shuwa ban post?
Ka jingduwai ka dei ka jingïakren shimet bad u Blei.
Kam dei tang ka jingthoh paidbah ban pyni ba ngi don ka jingsngewlem lane ba
ngi riewblei. Lada ngi ieid shisha ïa uta uba donkam jingïarap, ka kam kaba
nyngkong eh ka dei ban duwai na ka bynta jong u ha kaba rieh. Hadien kata, lada
donkam, ngi lah ban kyrpad ruh ïa kiwei ban kyrshan ha ka jingduwai (kane te ka
dei ka lynti kaba bha). Hynrei ym dei ba ka post ka kylla long ka bynta kaba
kongsan bad ka jingduwai pat ka sahdien.
Ka Jingai
Khublei Ha Ka Sngi Kha Bad Anniversary
Ha kine ki sngi, ka la long ka rukom ba paidbah ban
ai jingïaroh lyngba ki social media. Katba ka post ka ïoh bun ki
"likes" bad "comments", hynrei bunsien ym don wat tang ka
phone call, ka jingïakynduh markhmat, lane ka jingïakren shimet.
Ka jingai khublei kaba mih na ka dohnud ka long
kaba kordor ban ïa ka post kaba pyni paidbah. Kawei ka kyntien kaba la kren
markhmat, ka jingïoh ban ïohsngew ïa ka sur jong u paralok lane ka jingïakynduh
bad ki bahaïing, ka pynkmen bad ka pynskhem ïa ka jingïadei palat ban ïa ka
status kaba jah noh hadien 24 kynta.
Ka
Jingieid Kam Donkam Ban Pyni Sha Ka Pyrthei Ha Ka Rukom Jong Ka Social Media
Ha shibun ki khep, ki briew ki sngew ba lada kim
post shaphang u/ka ba ki ieid, kiwei kin pyrkhat ba kim ieid lane wat u/ka ba
ki ieid kin ong ba kim ieid ïa ki. Hynrei ka jingieid kaba shisha kam donkam
jingïohi paidbah lane ban pyni paidbah.
Ka jingieid ka paw ha ka jingïarap, ha ka jingmap,
ha ka jingïashah bad ha ka jingïadonlang ha ki por ba eh bad ha ki por ba kmen
ba sngewbha. Ka jingieid kam dei ka jingïoh bun ki “reactions” hynrei ka dei ka
jingaiti ïa lade na ka bynta ka bha jong kiwei. U Blei U tip ïa ka dohnud jong
ngi wat lada ym don mano mano uba ïohi.
Ka Jingim
Mynsiem Ka Donkam Ka Jingsngap Jar
Ka jingim mynsiem ka roi ym da ka jingbun ki “followers”,
hynrei da ka jingïasyllok bad u Blei. Ka donkam ka por jingïaduwai, ka jingpule
ïa ka Ktien u Blei, ka jingim Khristan ba shisha ha ka Balang bad ha ka
imlang-sahlang, bad ka jingïaleh ban im katkum ka mon u Blei.
Lada ngi pynlut por bun ha ka jingpeit social media
hynrei ngi shem jingeh ban pynlut tang khyndiat por ha ka jingduwai, ka dei ka
dak ba ngi dei ban bishar bniah ïa ka jingim mynsiem jong ngi.
Pyndonkam
Hok Ïa Ka Social Media
Kam mut ba ka Social Media ka long kaba sniew. Ka
long tang ka lad. Lada pyndonkam hok, ka lah ban long ka jingïarap ban sam ïa
ka Ktien u Blei, ban ai mynsiem ïa kiba duh jingkyrmen, bad ban pynjan ïa ki
bahaïing kiba jngai. Hynrei ngim dei ban ailad ba kan shim jaka ïa ka
jingïakynduh markhmat, ïa ka jingïakren shimet bad ïa ka jingduwai kaba mih na
ka dohnud.
Shuwa ba ngin post, to ngin kylli ïa lade:
- Nga la duwai shisha ne em?
- Nga lah ban phone lane leit ïakynduh ïa une u/ka
briew?
- Nga leh ïa kane ban pynkmen ïa u Blei ne tang
ban pyni paidbah?
- Kane ka post kan pynjan ïa ki briew sha u Blei
ne tang ban ïoh jingïaroh?
- Kane ka post ka dei tang ban shu buh ba ym don
kam ei ei ban leh?
Ka Jinghikai
Kaba Kongsan
Ka Social Media ka lah ban long ka jingkyrkhu,
hynrei ka lah ruh ban long ka jingpynwit ïa ka jingim mynsiem lada ngi
pyndonkam bakla ïa ka. To ngin kynmaw ba ka jingngeit kam shong ha ka post
hynrei ha ka jingim. Ka jingieid kam shong ha ka status hynrei ha ki kam. Ka
jingduwai kam shong ha ka jingïohi paidbah hynrei ha ka jingïakren kaba shisha
bad u Blei.
To ngin pyndonkam ïa ka technology da ka
jingshemphang, hynrei ngin ym shah ba kan bujli ïa ka jingïadei jong ngi bad u
Blei bad bad ki para briew jong ngi. Ka pyrthei ka lah ban ïohi ïa ki post jong
ngi, hynrei u Blei u peit ïa ka dohnud jong ngi. Namarkata, to ngin im
da ka jingngeit kaba shisha, ym tang da ka jingpyni paidbah.
